Thema’s

Alle thema’s waarin WaLTER adviseert.

overzicht

Tools

Alle tools die WaLTER heeft ontwikkeld.

overzicht

Publicaties

Alle publicaties die door WaLTER zijn uitgebracht.

overzicht

Over WaLTER

Alle informatie over het project en de partners.

overzicht
Achtergrond Informatiebehoefte Huidige monitoring Walter analyse Walter advies Referenties Bijlagen
 

Walter analyse

Onderdeel van Demografie & Leefbaarheid

 
 

Schaalniveau

De demografische monitoringgegevens van het CBS zijn zeer uitgebreid en op verschillende ruimtelijke niveaus beschikbaar. Dit maakt bijvoorbeeld de vergelijking tussen eilanden en vastelandsgemeenten eenvoudig (Sijtsma et al. 2012). Echter, sommige ontwikkelingen worden te laat zichtbaar in statistische gegevens; zie bijlage Bevolking en Demografische ontwikkelingen in het Nederlandse waddengebied 1988-2014.

Kernindicatoren zoals migratie, bevolkingsontwikkeling, woningwaarden en opleidingsniveau worden reeds uitgebreid gemonitord. Het is van belang dat deze gegevens op consistente wijze en op de lange termijn gemeten worden, en op een zo laag mogelijk ruimtelijk schaalniveau worden ontsloten. Monitoringdata op microniveau zijn momenteel echter beperkt beschikbaar.

Veranderingen in ruimtelijke eenheden en bestuurlijke begrenzingen kunnen bij langdurige monitoring optreden. Voorbeelden zijn gemeentelijke samenvoegingen of splitsingen, naast veranderingen in grenzen van buurten (een niveau dat steeds vaker gehanteerd wordt). Statistische gegevens moeten daarom beschikbaar zijn op een ruimtelijk zo verfijnd mogelijk schaalniveau. Dit geeft flexibiliteit in het aggregeren van gegevens naar hogere niveaus en maakt tijdreeksanalyses mogelijk voor gebieden waarvan bestuurlijke begrenzingen veranderlijk zijn, zoals het waddengebied.

Leefbaarheidsbeleid

Voor toekomstig ruimtelijk en economisch beleid wordt het begrijpen van bevolkingsgroei en -krimp binnen verschillende bevolkingskernen steeds belangrijker. Hetzelfde geldt voor de daarmee samenhangende factoren die de leefbaarheid bepalen zoals bereikbaarheid van voorzieningen en de sociale en fysieke kwaliteit van de leefomgeving (Daams & Sijtsma 2013). Naar verwachting zullen gemeenten, verantwoordelijk voor het lokale leefbaarheidsbeleid, in toenemende mate de financiering van voorzieningen regionaal moeten afstemmen. Voor adequate beleidsingrepen is inzicht nodig in hoe de leefbaarheid van inwoners van de ene bevolkingskern verweven kan zijn met voorzieningen in andere kernen. De huidige monitoring voorziet met name in gegevens over ‘harde’ factoren, zoals het aanbod van voorzieningen, maar niet in gegevens over hoe verschillen in aanbod ervaren worden door bewoners. Dit laatste is echter nodig voor een beter begrip van de leefbaarheid (zie Daams & Sijtsma in prep.). Ondersteunende monitoringdata zijn echter schaars.

Pilot

In de pilot Leefbaarheidsmonitoring onder de bewoners van het waddengebied wordt het volgende gemeten:

  • Welke (ontwikkeling in) determinanten van leefbaarheid zij ervaren
  • Wat hun ruimtelijk gedrag is (bijv. pendelen en voorzieningenbezoek)
  • Welke ideeën er leven ten aanzien van verbetering van de leefbaarheid

De Leefbaarheidsmonitor beoogt gegevens over leefbaarheid van het waddengebied te verkrijgen en de complexe relaties met andere gebieden te visualiseren. Een ander onderdeel is (verkenning van) de oprichting van een discussiepanel, bestaande uit deskundigen en/of betrokkenen, gericht op bespreking en evaluatie van resultaten van de monitor middels een jaarverslag en een workshop.

Permanente dialoog

De suggestie van een discussiepanel sluit aan bij het inzicht dat een permanente dialoog nodig is tussen degenen die behoefte hebben aan informatie en kennis (zoals managers, beleidsmakers en overheden) en degenen die deze kennis hebben of zouden kunnen verzamelen (zoals terreinbeheerders en onderzoekers). Met garantie op een lange termijn Wadden Dataportaal kan, onder continue afstemming tussen betrokken partijen (doelstellingen, methoden en resultaten van geïntegreerde monitoring), een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de ontwikkeling van duurzame kennis.