Thema’s

Alle thema’s waarin WaLTER adviseert.

overzicht

Tools

Alle tools die WaLTER heeft ontwikkeld.

overzicht

Publicaties

Alle publicaties die door WaLTER zijn uitgebracht.

overzicht

Over WaLTER

Alle informatie over het project en de partners.

overzicht
Achtergrond Informatiebehoefte Huidige monitoring Walter analyse Walter advies Referenties Bijlagen
 

Walter analyse

Onderdeel van Economische sectoren

 
 

Knelpunt

De basale monitoring lijkt in orde. De belangrijkste economische gegevens worden reeds gemonitord, met name door CBS. Ruimtelijke analyse op verschillende niveaus is mogelijk (buurt, gemeente, provincie, nationaal) en eilanden (allemaal onafhankelijke gemeenten) kunnen vergeleken worden met vastelandsgemeenten. Bestuurlijke grenzen zijn echter veranderlijk en economische ontwikkelingen vinden soms erg lokaal plaats. Monitoringdata moeten daarom op een zo laag mogelijk schaalniveau beschikbaar zijn. Dat is nu niet altijd het geval zoals bijvoorbeeld de regionaal geaggregeerde cijfers over sectorale productiviteit en investeringen.

Een belangrijk knelpunt in de bestaande monitoring is het interpreteren van data. Sommige ontwikkelingen, zoals een afname in werkgelegenheid, als uitkomst van een verslechterde internationale concurrentiepositie, worden (te) laat zichtbaar in statistische gegevens. Zie een voorbeeld van een dergelijke analyse in de bijlage Werkgelegenheid in het Nederlandse waddengebied 1988-2013. De uitkomsten van centrale monitoringvariabelen, zoals werkgelegenheid, worden echter bepaald door een wijd economisch systeem van bedrijven, overheden, en consumenten dat op een lokale schaal lastig met tijdreeksstatistieken te vatten is. Dit bemoeilijkt de formulering van toekomstbestendig economisch beleid.

Concurrentiepositie

Volgens OECD, WTO en UNCTAD wordt het begrijpen van economische activiteit binnen de zogenaamde Global Value Chains van steeds groter belang; wat is de (concurrentie)positie van verschillende bedrijven en gebieden binnen de waardeketen(s) van grondstof tot eindproduct? Daartoe zal WaLTER een Value-Chain Monitoring pilot uitvoeren welke erop is gericht om van de bedrijven in het waddengebied hun (concurrentie)positie in de waardeketen te bepalen en te visualiseren. Het doel is om gegevens over het ondernemersklimaat van het waddengebied te verkrijgen en de complexe relaties met andere gebieden te visualiseren. Deze relaties betreffen de locaties van concurrenten en (machts)relaties met toeleveranciers en afnemers. Dergelijke informatie is niet zichtbaar in bestaande statistieken, maar essentieel voor het begrijpen van de concurrentiepositie van bedrijven in het waddengebied.

Waardeketen

Figuren 4-7 illustreren aspecten van de waardeketen van consumptiemosselen afkomstig van enkele bedrijven in het waddengebied. Voordat de mossel bij de consument belandt, wordt in verschillende tussenstadia (figuur 4) waarde toegevoegd door verdere verwerking en transport. De basis voor de waarde van mosselen ontstaat op de locatie waar ze groeien en opgevist worden (figuur 5). De toegevoegde waarde binnen de keten slaat niet alleen neer in het waddengebied, maar ook bij verwerkende bedrijven en hun werknemers elders (figuur 6). Al deze processen worden beïnvloed door overheidsregulatie, maar ook door de machtsrelaties tussen bedrijven binnen de waardeketen. Deze gegevens zijn niet te achterhalen met conventionele ‘harde’ economische statistieken. Daarom is het cruciaal om voor verschillende sectoren te meten hoe de macht binnen waardeketens verdeeld is, hoe competitieve relaties tussen bedrijven liggen, hoeveel waarde in welke stadia van het proces van grondstof tot consumptie gecreëerd wordt en op welke locaties deze waarde neerslaat.

Interpretatie

Global Value Chain monitoring sluit aan bij de informatiebehoefte onder gebruikers van het waddengebied. Geënquêteerde gebruikers geven aan dat zij behoefte hebben aan informatie die voorziet in een interpretatie van economische omstandigheden die bepalen hoe sectoren of gebieden zich ontwikkelen. Voor de interpretatie zelf is een aanvullende stap nodig: de oprichting van een groep deskundigen en/of betrokkenen, die jaarlijks ingaat op de resultaten van de Value-Chain-Monitor door middel van een jaarverslag en een workshop.

Dialoog

Een permanente dialoog is nodig tussen degenen die behoefte hebben aan informatie en kennis (zoals managers, beleidsmakers en overheden) en degenen die deze kennis hebben of zouden kunnen verzamelen (zoals terreinbeheerders en onderzoekers). Het Wadden Dataportaal kan hiervoor als platform dienen. Zo kan het ondersteuning bieden aan een continue afstemming tussen partijen die betrokken zijn bij de waddeneconomie over de doelstellingen, methoden en resultaten van integrale monitoring. Het kan aldus een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van duurzame kennis over het waddengebied.